×

b-2-3

Opšta procjena

Bosna i Hercegovina je još uvijek u ranoj fazi uspostavljanja funkcionalne tržišne ekonomije i svoje konkurentnosti unutar zajedničkog tržišta.

Ekonomsko upravljanje je otežano visokim stepenom politizacije i nedostatkom saradnje između ključnih aktera. To dovodi do čestih političkih zastoja i dugih kašnjenja u procesu donošenja političkih odluka. Nadalje, ekonomsko upravljanje daje prednost održavanju statusa quo, što dodatno usporava formulisanje i provođenje odavno potrebnih strukturnih reformi. Kao rezultat toga, uloga države je i dalje neproporcionalna i apsorbuje značajna sredstva za finansiranje pretjeranog zapošljavanja u javnom sektoru, neefikasnih javnih preduzeća i neefikasnog sistema socijalne zaštite. Česti politički zastoji i niska predvidljivost za investitore, kao njihov rezultat, negativno utiču na poslovno okruženje. Ovo je dodatno otežano slabom vladavinom prava, obimnom birokratijom, korupcijom i dugotrajnim i složenim administrativnim postupcima, što je djelimično posljedica visokog stepena rascjepkanosti unutrašnjeg tržišta zemlje. Kao rezultat ovako lošeg poslovnog okruženja i slabosti u obrazovnom sistemu zemlje, strukturna nezaposlenost je zabrinjavajuće visoka, posebno među mladima i ugroženim grupacijama. Pored toga, neformalna ekonomija je i dalje značajnog obima i stvara nelojalnu konkurenciju i dovodi do većeg poreskog opterećenja nego što je inače potrebno.

Obrazovanje je lošeg kvaliteta i prisutna je neusklađenost vještina, što je posljedica zastarjelih nastavnih planova i programa i neadekvatne raspodjele resursa. Takođe, javna potrošnja u oblasti istraživanja i razvoja je veoma niska i iznosi samo 0,3% BDP-a, prema zvanično dostavljenim podacima, što je daleko od cilja EU od 3% za 2020. godinu. Kvalitet fizičkog kapitala u zemlji trpi usljed hroničnog pomanjkanja ulaganja i neefikasne realizacije. Saobraćajna i energetska infrastruktura su nedovoljno razvijene. Strukturno prilagođavanje se odvija sporo, što djelimično odražava složenost i teškoće u osnivanju i održavanju novih preduzeća u izrazito rascjepkanoj i ispolitizovanoj ekonomiji, iako je u posljednje vrijeme došlo do određene diverzifikacije u pogledu strukture regionalne trgovine u zemlji.