×

b-2-1

Uvod

Bosna i Hercegovina je relativno mala ekonomija, sa otprilike 3,5 miliona stanovnika, koji žive na teritoriji od oko 51,000 kvadratnih kilometara. Navedeno odgovara približno 0,7% broja stanovnika u 28 zemalja EU, dok bruto domaći proizvod zemlje (BDP), koji je prema trenutnim cijenama oko 17 milijardi eura, predstavlja samo 0,1% BDP-a 28 zemalja članica EU. BDP zemlje po stanovniku u smislu pariteta kupovne moći se neznatno povećao u zadnjih 10 godina, sa oko 29% prosjeka 28 zemalja EU u 2008. godini na 32% u 2017. godini.

Sporazum o stabilizaciji i pridruživanju predviđa da će EU i Bosna i Hercegovina osigurati proces ekonomske reforme kroz saradnju na boljem razumijevanju temeljnih principa njihovih ekonomija, te formulisanja i realizacije ekonomskih politika u tržišnim ekonomijama.

Prema ustavnom i zakonskom okviru, nadležnosti za oblasti iz ekonomskih kriterija su raspoređene na državnom nivou, nivou dva entiteta, Brčko Distriktu, ali i na kantonalnom i opštinskom nivou. Monetarna politika je jedna od rijetkih oblasti iz ekonomskih kriterija za koju glavne nadležnosti ima državni nivo, odnosno Centralna banka. Nadalje, nadležnosti za trgovinsku politiku, indirektno oporezivanje i vanjsko predstavljanje su raspoređene na državnom nivou. Međutim, neke od nadležnosti od značaja za stabilnost finansijskog sektora, kao što je nadzor bankarskog sektora, su na nivou entiteta. Nadležnosti vezane za ekonomsku politiku su uglavnom na nivou dva entiteta i Brčko Distrikta, dok su nadležnosti za obrazovanje na entitetskom nivou, a u slučaju Federacije, na kantonalnom nivou. Kada je riječ o ekonomskoj politici, glavni akteri na državnom nivou su Ministarstvo finansija i trezora, Direkcija za ekonomsko planiranje - stalno tijelo Vijeća ministara zaduženo za administrativnu koordinaciju i nadzor i praćenje, te Fiskalno vijeće. Fiskalno vijeće ima zadatak da koordinira fiskalnu politiku u Bosni i Hercegovini kako bi osiguralo makroekonomsku i fiskalnu održivost države, entiteta i Brčko Distrikta. Međutim, za razliku od fiskalnih vijeća u Evropskoj uniji, Fiskalno vijeće Bosne i Hercegovine nije nezavisno i ima prije svega koordinacionu ulogu. Na nivou Republike Srpske, ekonomska politika je u nadležnosti Ministarstva finansija, dok su druga ministarstva zadužena za određene aspekte ekonomije. U Federaciji je Institut za programiranje razvoja zadužen za pripremu ekonomske politike, a Ministarstvo finansija za fiskalnu politiku. U Distriktu Brčko za to je odgovorna Direkcija za finansije. Centralna banka je jedino tijelo koje je nadležno za izdavanje valute i vođenje monetarne politike.